Header Ads

Header ADS

ปรัชญาการปลูกอินทผาลัม


ปรัชญาการปลูกอินทผาลัม เป็นวิธีคิดสำคัญมากสำหรับมุสลิม ซึ่งมันได้มาจากการสอนของท่านนบี ศ้อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ของเราที่ว่า 


 إِنْ قَامَتِ السَّاعَةُ وَفِي يَدِ أَحَدِكُمْ فَسِيلَةٌ، فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لَا تَقُومَ حَتَّى يَغْرِسَهَا فَلْيَغْرِسْهَا 

“แม้ว่าวันสิ้นโลกจะเกิดขึ้น ในมือของพวกท่านมีต้นกล้าอินทผาลัม หากเขาสามารถปลูกได้ก่อนวันสิ้นโลกจะเกิดขึ้น ก็จงปลูกมัน” (บันทึกโดยอะหมัด) 

แต่ความจริง เรื่องนี้เป็นวิธีคิดปกติในอิสลาม ถ้าได้เรียนรู้ต่อไปอีกว่า อันความนิรันดร์ของแต่ละคนจะอยู่แบบไหนนั้น มันถูกตัดสินจากระยะเวลาสั้น ๆ นิดเดียว แค่กระพริบตาของโลกนี้ ... ชีวิตในโลกนิรันดร์จะเป็นเช่นไร ก็ถูกตัดสินจากเวลาสั้นๆ ที่เกิดมาแล้วต้องตายไปจากชีวิตโลกนี้นั่นเอง นั่นหมายความว่า เวลาที่แสนสั้นในโลกนี้ คือความนิรันดร์ในโลกหน้า  

ดังนั้น การตำหนิดุนยา(โลกนี้)นั้น เป็นการตำหนิในแง่มุมที่มนุษย์ไปยึดติดกับมัน เห็นมันเป็นเป้าหมาย เห็นมันเป็นความสุขที่ต้องทุ่มเทให้ ... แต่ถ้าปรับทรรศคติใหม่ เห็นมันเป็นกระบวนการสำคัญที่จะส่งผลต่อชีวิตนิรันดร์ เมื่อนั้นดุนยาที่แสนสั้น กลับมีความหมายอย่างไม่สิ้นสุดเช่นกัน 

ปัญหาคือกระบวนการแบบไหนกันที่สามารถเปลี่ยนดุนยาที่เหมือน “หยดน้ำเพียงหยดเดียว” เมื่อเทียบกับอาคิเราะฮฺที่เป็นดั่งมหาสมุทร ให้มีความหมายได้อย่างนั้น ... กระบวนการนั้นเราเรียกว่า “อิบาดะฮฺ”(สักการะบูชา) หรือการผูกพันกับผู้เป็นเจ้า(ร็อบบฺ)ในฐานะที่เราเป็นอุบูดียะฮฺ(เป็นบ่าว) 



ประเด็นของปรัชญาอินทผาลัม จึงไม่ได้อยู่ที่ปลูกแล้วได้กินผลหรือไม่ (แน่นอนว่า เรามีสิทธิคิดว่าจะได้กินผล) แต่ประเด็นสำคัญยิ่งกว่าทุกอย่างก็คือ การปลูกนั้นปลูกไปด้วยจิตใจที่กระทำไปเพื่ออัลลอฮฺเท่านั้น ที่เรียกว่าเตาฮีด(ความเป็นหนึ่งของอัลลอฮฺ)หรืออิคลาศ(จิตใจที่มีความเป็นหนึ่งต่ออัลลอฮฺ) และกระทำไปตามแนวทางของท่านนบี ที่เรียกว่าสุนนะฮฺ ... เราจึงไม่ได้ปลูกอันทผาลัม ด้วยปรัชญาแห่งดุนยา ไม่ได้ปลูกไปด้วยความอยาก ไม่ได้ปลูกไปด้วยแนวคิดแบบทุนนิยมที่หวังแต่กำไรเยอะๆ แต่ทั้งหมดนั้นได้กระทำไปด้วยแนวคิดอิบาดะฮฺ ซึ่งมีความหมายว่า กระทำไปด้วยความรักที่มีอัลลอฮฺ และดำเนินตามแบบอย่างของศาสนทูต ตรงนี้ต่างหากที่สำคัญที่สุด 

เมื่อเงื่อนไขในการกระทำครบถ้วน มันจึงถูกตอบรับ ดังนั้น การงานนั้นย่อมไปปรากฏอยู่ในบันทึกแห่งความดีงาม และความดีงามนั้นก็ส่งผลต่อความนิรันดร์ นั่นคือการได้รับซึ่งต้นไม้ฏูบา(ความดีงามที่นิรันดร์) ซึ่งคำว่า “ฏูบา” คือต้นไม้ที่ถูกกล่าวทั้งที่เป็นความจริงและเป็นสัญลักษณ์ของผู้ที่สามารถทำให้ความดีที่เพาะปลูกในโลกนี้ ได้กลายเป็นต้นไม้ที่งอกงามตลอดไป 

การให้ปลูกอินทผาลัม แม้ว่ากำลังจะเกิดวันสิ้นโลก เพราะค่าของมันคือวิถีของการสร้างสรรค์ อยู่ที่การกระทำแบบอิบาดะฮฺ ส่วนผลที่ได้รับนั้นเป็นประเด็นรอง ... ปรัชญาการปลูกอินทผาลัม คือวิธีการการเข้าใจว่าโลกที่แสนสั้นมันเปลี่ยนไปเป็นโลกที่นิรันดร์ได้อย่างไร?  

ส่วนวันสิ้นโลกเป็นคำสอนที่บอกเราว่า โลกจะเปลี่ยนจากโลกแห่งการกระทำไปสู่โลกแห่งการตอบแทน แต่จะต้องไม่นำมันมาขัดแย้งกับปรัชญาการปลูกอินทผาลัม ... อินทผาลัม ยังคงต้องปลูกต่อไป 



ใช่ ... ในอิสลามมีคำสอนเรื่องวันสิ้นโลก มีคำสอนเรื่องดัจญาล มีคำสอนเรื่องจุดจบแห่งประวัติศาสตร์ แต่สำหรับเรา เราต้องเดินไปบนเป้าหมายชีวิตเดียวคืออิบาดะฮฺ เรายังคงต้องแสวงหาสันติภาพ เรายังคงต้องมองโลกอย่างมีดุลยภาพ เราต้องสร้างสรรค์แต่สิ่งดีงาม ... ด้วยปรัชญาการปลูกอินทผาลัม ที่หมายความว่า เราถูกตัดสินชีวิตนิรันดร์จากหน้าที่และภารกิจแบบนี้ ไปตามวิถีของเรา ส่วนเรื่องคำสอนเหล่านั้นมันมีความหมายของการเปลี่ยนผ่าน ไม่ได้เป็นเรื่องที่เราเอามขยายต่อในเชิงลบอย่างผิดๆ จนทำลายวิถีของเราที่ถูกกำหนดมา 

ลักษณะคำสอนอิสลามหลายอย่าง มักถูกขยายความอย่างผิดๆ เพราะขาดระบบคิดผ่านปรัชญาการปลูกอินทผาลัม ... ในคำสอนอิสลาม มีกล่าวถึงการเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา แต่เราก็ถูกสอนให้ทำดีกับพวกเขา เราไม่เอาความศรัทธาพวกเขามาทำลายวิถีที่ให้เราทำดีกับพวกเขา(หากว่าไม่กดขี่ทำร้ายเรา) แน่นอนว่า การปฏิเสธเศรัทธาหรือการไม่มีศาสนานั้นขัดแย้งกับรากฐานของอิสลามอย่างยิ่ง แต่เราก็กลับถูกสอนไม่ให้ดูถูกสิ่งที่พวกเขาศรัทธาและสอนให้ทำดีกับพวกเขาต่อไป ... หน้าที่ของเราคือการปลูกอินทผาลัม 

นี่เป็นความหมายอีกอันหนึ่งของ “วิถีสายกลาง” คือคำสอนดุลยภาพในอิสลาม เราถูกสอนให้พัฒนาประเทศ พัฒนาโลก พัฒนาอารยธรรม ทั้งที่ขณะเดียวกันเราก็มีคำสอนถึงวันสิ้นโลกไปพร้อมๆ กัน ... ภารกิจของเราในโลกนี้คือการสร้างอารยธรรมแห่งต้นไม้ที่ดีงาม ด้วยปรัชญาการปลูกอินทผาลัม คือการพัฒนาโลกนี้ ด้วยจิตวิญญาณที่ไม่ยึดติด ความดีอยู่ที่จิตวิญญาณที่สร้างสรรค์โลก อยู่ที่จิตวิญญาณที่สร้างสรรค์ ไม่ได้ยึดติดกับผลงานที่ถูกสร้างสรรค์ขึ้นมา ... ค่าของคนจึงไม่ได้อยู่ที่ผลของงาน แต่ค่าของคนอยู่ที่การงานนั้นถูกตอบรับ(จากผู้เป็นเจ้า)หรือไม่ !

“แม้ว่าวันสิ้นโลกจะเกิดขึ้น ในมือของพวกท่านมีต้นกล้าอินทผาลัม ... ก็จงปลูกมัน”

........................................
Abu Hafs เรียบเรียง
........................................
  

ไม่มีความคิดเห็น

ขับเคลื่อนโดย Blogger.